Quy trình thẩm định giá tài sản có bao gồm bước khảo sát thực tế, thu thập thông tin không? Doanh nghiệp không thực hiện đúng quy trình thẩm định giá bị phạt bao nhiêu? Hình thức xử phạt bổ sung? Câu hỏi của anh An (Hà Nội).

Quy trình thẩm định giá tài sản có bao gồm bước khảo sát thực tế, thu thập thông tin không?

Doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ thẩm định giá không thực hiện đúng quy trình thẩm định giá bị phạt bao nhiêu?

Quy định chung về thẩm định giá, Luật Giá 2023 cơ bản kế thừa quy định hiện hành, có sửa đổi, bổ sung, kết cấu cho phù hợp với tính chất của hoạt động thẩm định giá.

Theo đó, tại nội dung về giải thích từ ngữ đã quy định: “Thẩm định giá là hoạt động tư vấn xác định giá trị của tài sản thẩm định giá tại một địa điểm, thời điểm, phục vụ cho mục đích nhất định do doanh nghiệp thẩm định giá, hội đồng thẩm định giá thực hiện theo Chuẩn mực thẩm định giá Việt Nam”.

Đồng thời, Luật Giá 2023 cũng làm rõ hơn về những điều nghiêm cấm đối với thẩm định viên về giá, doanh nghiệp thẩm định giá, khách hàng và các đối tượng liên quan khác trong hoạt động thẩm định giá, cũng như về trách nhiệm công khai thông tin của thẩm định viên và doanh nghiệp thẩm định giá.

Đối với Thẻ thẩm định viên về giá, Luật Giá 2023 củng cố theo hướng chuyên môn hóa hoạt động của thẩm định viên theo lĩnh vực tài sản, với hai lĩnh vực gồm: (i) thẩm định giá tài sản; (ii) thẩm định giá doanh nghiệp. Điều này góp phần nâng cao chất lượng thẩm định viên theo chuyên môn sâu và tiết kiệm nguồn lực xã hội trong đào tạo, bồi dưỡng và thi cấp thẻ.

Bên cạnh đó, lĩnh vực thẩm định giá rất rộng nên điều kiện dự thi cấp thẻ thẩm định viên chỉ yêu cầu có bằng đại học trở lên, không phân biệt chuyên ngành đào tạo.

Thẩm định viên về giá không được hành nghề với tư cách cá nhân. Người có thẻ thẩm định viên về giá phải hành nghề thông qua doanh nghiệp thẩm định giá, theo đúng quy định tại Luật Giá 2023.

Điều kiện đăng ký hành nghề: người có thẻ thẩm định viên phải có 36 tháng kinh nghiệm làm việc thực tế; riêng người học theo chương trình định hướng ứng dụng cần tối thiểu 24 tháng.

Luật cũng quy định chặt chẽ hơn những điều cấm đối với thẩm định viên và các mức xử lý như tước thẻ hoặc thu hồi thẻ khi vi phạm pháp luật về thẩm định giá.

Đối với điều kiện cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ thẩm định giá, Luật Giá 2023 yêu cầu doanh nghiệp phải có ít nhất năm thẻ thẩm định viên về giá. Chi nhánh phải có tối thiểu ba thẻ thẩm định viên độc lập với doanh nghiệp và các chi nhánh khác. Doanh nghiệp phải mua bảo hiểm rủi ro nghề nghiệp hoặc trích lập dự phòng.

Luật Giá 2023 cũng có quy định riêng về người đại diện theo pháp luật và Giám đốc/Tổng giám đốc để tăng tính pháp lý. Đồng thời, luật củng cố điều kiện hoạt động của doanh nghiệp trong trường hợp có biến động thẩm định viên.

Luật bổ sung quy định về giải quyết tranh chấp giữa doanh nghiệp thẩm định giá và khách hàng; tranh chấp sẽ được giải quyết theo ba cơ chế: thương lượng – hòa giải, trọng tài thương mại, hoặc tòa án.

Luật Giá 2023 bổ sung Chương VII về thanh tra chuyên ngành giá và kiểm tra việc chấp hành pháp luật, nhằm tăng cường quản lý nhà nước đối với hoạt động thẩm định giá.

Để nâng cao chất lượng hoạt động, Luật quy định tăng số lượng thẩm định viên, tăng yêu cầu vốn điều lệ… Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng nâng lượng không đảm bảo nâng chất.

Chất lượng thẩm định giá đến từ nhiều yếu tố. Luật Giá 2023 tiếp cận theo hướng toàn diện, vừa nâng lượng vừa nâng chất. Việc nâng số lượng thẩm định viên và yêu cầu tỷ lệ vốn góp nhằm đảm bảo chuyên môn chi phối doanh nghiệp, tránh bị chi phối bởi nhóm không có chuyên môn.

Như đã phân tích ở trên, mức xử phạt tối đa áp dụng đối với doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ thẩm định giá không thực hiện đúng quy trình thẩm định giá là 80.000.000 đồng (thấp hơn mức tối đa mà Trưởng đoàn thanh tra chuyên ngành giá được quyền xử phạt). Do đó, Trưởng đoàn thanh tra chuyên ngành giá được quyền xử phạt doanh nghiệp vi phạm quy định này.